Getekend voor het leven


“De wijzers van de klok gaan snel, dat merk je later wel,” zingt Herman van Veen in het lied “Anne”, dat hij schreef bij de geboorte van zijn dochter. In datzelfde lied zijn ook de zinnen “de wereld is niet mooi, maar jij kan haar een beetje mooier kleuren” te beluisteren. Alle mooie frasen van hierboven laat ik tegenwoordig elke dag na het douchen voor de spiegel tot leven komen op mijn rechter bovenarm. Die klok met regenboog achtergrond en die ene grote wijzer die bijna ‘klokkie rond’ is. Mijn verleden, mijn heden en mijn toekomst in één beeld gevangen. Getekend door én voor het leven…

Blijvende herinnering
Ruim dertien jaar geleden bevond mijn grote, lieve kleine broertje zich aan het eind van zijn leven. Na pakweg zeven jaar met slokdarmkanker te hebben geleefd – of liever gezegd overleefd – diende zijn dood zich (veel te vroeg) aan. Kort voor zijn overlijden zei hij mij dat hij me iets wilde schenken dat me blijvend aan hem zou herinneren, hij wist alleen niet wat, misschien vond ik een sieraad mooi? Ik reageerde door te zeggen dat ik helemaal niets nodig had om hem niet te vergeten. Bovendien was en ben ik geen liefhebber van ringen, kettingen of armbanden. “Een tattoo dan?” Ik keek hem even aan, ook van tatoeages was ik op dat moment bepaald geen fan, maar impulsief zei ik ‘ja’. Nieuw voor mij, voor hem niet. Hij had er een paar jaar eerder eentje op zijn arm laten zetten door een Vlaardingse tattoo artist’ die nu ook mijn – of liever gezegd ‘onze’ – tattoo zou gaan aanbrengen op mijn bovenarm.

Clowntje
Welke afbeelding moest dat dan worden? Mijn broer stelde een afbeelding van een clown voor, omdat wij lang geleden, heel lang geleden, samen “clowntje” speelden. In de weekenden, wanneer hij als tiener na nachtelijk vertier zijn roes probeerde uit te slapen, klom ‘s ochtends vroeg steevast een klein, uitgeslapen ventje van een jaar of acht, negen boven op hem om zich vervolgens door zijn half slaperige grote broer in de lucht te laten tillen. Dat spel noemden wij destijds “clowntje” spelen, hoewel het meer met acrobatiek te maken had. Ach, een clown en een acrobaat, dat zijn toch vaak de beste vriendjes?

Levende lijve
Mijn broer zocht op internet een illustratie van een olijk clownspersoon uit voor mijn rechter bovenarm. Toen deze illustratie als tattoo op mijn arm geplaatst werd, was hij er in levende lijve bij, mijn broer, samen met mijn dochter. Een paar maanden later ging ik echter alleen terug naar de ‘tattoo artist’. Hoewel alleen? Rondom ‘ons’ clowntje werden met inkt, waarin zijn as – ik was dus niet helemaal alleen gekomen – vermengd zat, de woorden ‘voor altijd bij me’ getatoeëerd. En sinds dat moment is hij dat dus ook letterlijk..

Moederkloek
Ongeveer anderhalf jaar na het overlijden van mijn broer kreeg mijn moeder te horen dat ze ongeneeslijke longkanker had met uitzaaiingen in haar hoofd. Met chemotherapie werd in eerste instantie getracht haar leven te verlengen, maar toen bleek dat de tweede kuur geen effect had, gaf ze het op en koos ze voor kwaliteit van leven, zolang het duurde. Dat was helaas niet zo lang. Op 11 september (2011), een maand of vier later, overleed ze. Kort ervoor vroeg ook zij – mijn moeder en mijn broer waren vier handen op één buik – of ik na haar dood een tatoeage wilde laten zetten ter herinnering. Deze keer was zij het die een afbeelding uitzocht waarmee dit keer mijn linker bovenarm – die was ten slotte nog leeg – zou worden versierd. Ze koos voor een moederkloek met drie kleine eendjes, haar drie zonen verbeeldend. Eronder de tekst “nooit uit mijn leven”, dezelfde essentie dus als de woorden bij de clown. In deze letters werd haar as verwerkt waardoor vanaf dat moment zowel mijn broer als mijn moeder letterlijk altijd bij me is.

Op het lijf geschreven
Mijn beste maatje overleed eind 2014 na een ziekbed als gevolg van darmkanker van amper zes weken. Ergens in die zes weken vroeg hij me vertwijfeld, verbaasd en een beetje ‘angstig’ of ik nu na zijn dood ook een tattoo zou nemen, om hem niet te vergeten. Eerlijk gezegd had ik daar op dat moment nog niet over nagedacht. Hij is er niet gekomen, die derde tattoo. Ook de herinnering aan mijn vader, die in 2017 overleed aan de gevolgen van dementie, leeft uitsluitend in mijn geest voort en is niet op mijn lijf geschreven. Met hem was het sowieso moeilijk praten op het laatst, omdat de letters zich steeds vaker verstopten in zijn hoofd tijdens zijn ziekteproces.

Amsterdamse filosoof
Het bijzondere is evenwel dat die twee tattoos, die ik elke ochtend na het douchen zie in de spiegel, me ook altijd meteen laten denken aan mijn maatje en mijn vader. In feite toont de aanblik van die twee tattoos ook de tattoos die ik niet heb laten zetten. Een soort variant op een van de uitspraken van die helaas veel te vroeg, eveneens aan kanker, overleden Amsterdamse filosoof die ooit zei: “Als ik jou vraag te laten zien wat je kan, dan weet ik meteen ook wat je niet kan, want dat laat je niet zien.” Lijkt me logisch….

Levensmotto’s
Ongeveer acht jaar lang ben ik door het leven gegaan met die twee getekende herinneringen op mijn armen, tot ik een jaar of twee geleden blijkbaar opeens de behoefte kreeg aan nog meer inkt op mijn lijf, maar nu niet ter nagedachtenis aan een dierbare. Nee, deze keer ging het om afbeeldingen die primair voor mij betekenis hadden, levensmotto’s om mij door mijn bestaan te loodsen.

Yin Yang
Dus liet ik op mijn rechterarm, onder de clown, het yin-yangsymbool, tatoeëren. De Oud-Chinese voorstelling van de kosmische dualiteit  waarbij yin vrouwelijkheid (aarde, kou, het noorden, vochtigheid) symboliseert en yang mannelijkheid (hemel, warmte, het zuiden, droogte). Ik zie dat alles echter wat breder. Yin Yang betekent voor mij vooral dat alles meerdere kanten heeft. Het kan daarbij gaan om tegenstellingen, maar soms ook om complementaire waarden. Het helpt mij vaak om genuanceerd te blijven (of weer te gaan) denken wanneer ik dreig een ferm standpunt in te nemen en een ander, mogelijk perspectief ‘vergeet’.  Niets menselijk is mij tenslotte vreemd en ik sta nu eenmaal graag ruimdenkend in het leven. Veel daders zijn immers vaak ook slachtoffer als je ze met een andere bril bekijkt en licht en duisternis kunnen nu eenmaal niet zonder elkaar bestaan.

Carpe Diem
Daarnaast word ik er sinds eind 2020 – nog voordat ik de diagnose kanker kreeg – elke dag voor de spiegel aan herinnerd dat het belangrijk is om niet tot morgen uit te stellen wat vandaag gedaan kan worden. Want om de boodschap van ‘carpe diem’ uit te dragen, heb ik destijds het resterende gedeelte van mijn linker bovenarm beschikbaar gesteld.

Vijf voor….
En nu is er dus – op het kleine stukje rechter bovenarm dat nog ‘vrij’ was – een vijfde tattoo gezet met een voor mij symbolische betekenis. Tijd is tegenwoordig immers mijn grootste vriend, maar tegelijkertijd helaas ook mijn grootste vijand. De afbeelding van de klok symboliseert dat. Ik heb verder tot nu een mooi en kleurrijk leven gehad. En nog steeds eigenlijk, hoewel de kleuren allemaal wat fletser zijn geworden. De regenboog achtergrond van de klok verbeeldt dat en staat in zekere zin symbool voor mijn leven, een leven vol kleur. En dan, ja, het is momenteel in mijn leven spreekwoordelijk ook pakweg vijf minuten voor …. Tja, voor wat eigenlijk? Vijf voor twaalf? Vijf voor elf? Vijf voor tien? Wie zal het zeggen? Duidelijk is in ieder geval dat de tijd, mijn tijd, dringt…

Kleine wijzer
Ik wil echter niet voortdurend op de klok kijken. De precieze tijd in mijn leven boeit me niet zo. Vandaar ook dat de ‘tattoo artist’ die kleine wijzer van mij mocht weglaten. Zodat ‘s ochtends voor de spiegel die ene overduidelijke boodschap voor mij overheerst: “de wereld is niet mooi, maar ik kan haar een beetje mooier kleuren.” Elke dag opnieuw…